Mevzuat Değişiklikleri

Yeni belge · Tespit: 2026-09-23 17:46:43

(4369 sayılı Kanunun 54'üncü maddesiyle eklenen madde Yürürlük; 29.7.1998) Bu kanunun yayımından önce ihraç edilen her nevi tahvil ve Hazine bonosu ile Toplu Konut İdaresi, Kamu Ortaklığı İdaresi ve Özelleştirme İdaresi'nce çıkarılan menkul kıymetlerden sağlanan gelirlerden yapılan gelir vergisi tevkifatı sırasında, Gelir Vergisi Kanunu'nun bu kanunla değişmeden önceki 75' inci maddesinin ikinci fıkrasının 5 numaralı bendi hükmü uygulanır.

Yeni belge · Tespit: 2026-09-23 17:46:43

(4369 sayılı Kanunun 54'üncü maddesiyle eklenen madde Yürürlük; 29.7.1998) 1.7.1998 tarihinden sonra elde edilen ücretler için, bu tarih itibariyle mevcut vergi matrahı dikkate alınarak, bu kanunun 94' üncü maddesinin birinci fıkrasının 1 numaralı bendine göre yapılacak tevkifatlara münhasır olmak üzere aşağıdaki tarife uygulanır. 1.000.000.000 liraya kadar % 20
2.000.000.000 liranın 1.000.000.000 lirası için 200.000.000 lira, fazlası % 25
4.000.000.000 liranın 2.000.000.000 lirası için 450.000.000 lira, fazlası % 30
8.000.000.000 liranın 4.000.000.000 lirası için 1.050.000.000 lira, fazlası % 35
16.000.000.000 liranın 8.000.000.000 lirası için 2.450.000.000 lira, fazlası % 40
16.000.000.000 liradan fazlasının 16.000.000.000 lirası için 5.650.000.000 lira, fazlası % 45

Yeni belge · Tespit: 2026-09-23 17:46:43

(4369 sayılı Kanunun 54'üncü maddesiyle eklenen madde Yürürlük; 29.7.1998) Kendilerine özel hesap dönemi tayin edilmiş gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, 31.12.1998 tarihi itibariyle içinde bulundukları üç aylık dönemi takip eden dönemden başlayarak bu kanunun değişik mükerrer 120 ve Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 25 inci maddeleri uyarınca geçici vergi öderler. Geçici vergi beyannamesi verilen dönemlere ilişkin yıllık beyannameler üzerinden tahakkuk ettirilen geçici vergi taksitleri terkin edilir.

Yeni belge · Tespit: 2026-09-23 17:46:43

(4369 sayılı Kanunun 54'üncü maddesiyle eklenen madde Yürürlük; 29.7.1998) 1.1.1999 tarihinden önce Yatırım Teşvik Belgesi'ne bağlanan yatırım harcamalarına, Gelir Vergisi Kanunu'nun bu kanunla değişiklik yapılmadan önceki Ek 1 ve Ek 4' üncü maddeleri ile Ek 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası hükümleri ve Kurumlar Vergisi Kanunu'nun bu kanunla kaldırılan mükerrer 8' inci maddesi hükmü; 1.1.1999 tarihinden sonra Yatırım Teşvik Belgesi'ne bağlanmış olan yatırım harcamalarına ise söz konusu maddelerin bu kanunla değişik hükümleri uygulanır.

Yeni belge · Tespit: 2026-09-23 17:46:43

(4369 sayılı Kanunun 54'üncü maddesiyle eklenen madde Yürürlük; 29.7.1998) Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri (adi, kollektif ve adi komandit şirketler dahil), kayıtlarında yer aldığı halde işletmelerinde mevcut olmayan mallarını, bu kanunun yayımlandığı tarihi takip eden ikinci ayın sonuna kadar, aynı nevide mallara ilişkin cari yıl kayıtlarına göre tespit edilen gayri safi kâr oranını dikkate alarak faturalamak ve her türlü vergisel yükümlülüklerini yerine getirmek suretiyle kayıt ve beyanlarına intikal ettirebilirler. Gayri safi kâr oranının cari yıl kayıtlarına göre tespit edilemediği hallerde mükellefin bağlı olduğu meslek odalarının belirleyeceği oranlar esas alınır. Bu madde hükmünün uygulanmasına ilişkin olarak geçmişe yönelik ceza ve faiz uygulanmaz. Yılı içerisinde ödenmesi gereken vergilerin, ödeme sürelerinde değişiklik yapmaya Maliye Bakanlığı yetkilidir.

Yeni belge · Tespit: 2026-09-23 17:46:43

(4369 sayılı Kanunun 54'üncü maddesiyle eklenen madde, Yürürlük; 29.7.1998) Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri (adi, kollektif ve adi komandit şirketler dahil), işletmelerinde mevcut olduğu halde kayıtlarında yer almayan emtia, makina, teçhizat ve demirbaşlarını kendilerince veya bağlı oldukları meslek kuruluşunca tespit edilecek rayiç bedel ile bu kanunun yayımını izleyen üçüncü ayın son iş gününe kadar bir envanter listesi ile vergi dairelerine bildirmek suretiyle defterlerine kaydedebilirler. Bu suretle beyan edilen kıymetlerin satılması halinde satış bedeli bunların deftere kaydedilen bedelinden düşük olamaz. Bildirime dahil edilen varlıklar için amortisman ayrılmaz. Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler, bu madde hükümleri uyarınca aktiflerine kaydettikleri emtia için ayrı; makina, teçhizat ve demirbaşlar için ayrı özel karşılık hesabı açarlar. Emtia için ayrılan karşılık, ortaklara dağıtılması veya işletmenin tasfiye edilmesi halinde sermayenin unsuru sayılır ve vergilendirilmez. Makina, teçhizat ve demirbaşlar envantere kaydedilir ve ayrılan karşılık birikmiş amortisman addolunur. İşletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler ise söz konusu emtiayı defterlerinin gider kısmına satın alınan mal olarak kaydederler. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.

Yeni belge · Tespit: 2026-09-23 17:46:43

(4369 sayılı Kanunun 54'üncü maddesiyle eklenen madde, Yürürlük; 29.7.1998) Bu kanunun yayımlandığı tarih itibariyle sahip olunan ve mevcudiyeti devlet tarafından veya devlet güvencesinde tutulan kayıt ve siciller ve diğer kanaat getirici vesikalarla ispat edilen para ve alacak ile altın, döviz ve diğer mallardan karşılanan mal edinimleri ve harcamalardan hareketle bu kanunun 82' nci maddesinin 2 numaralı fıkrasına göre tarhiyat yapılamayacağı gibi, bu unsurlar delil olarak kullanılmak suretiyle Vergi Usul Kanunu'nun 30' uncu maddesinin ikinci fıkrasının 7 numaralı bendine göre de geçmişe yönelik inceleme ve tarhiyat yapılamaz. Bu maddede geçen kanaat getirici vesika tabiri; banka, banker, aracı kurumlar ve benzeri mali kurumlar, posta idaresi, noterler ile tapu, trafik gibi kamu kurum ve kuruluşlarının kayıt ve belgeleri ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun ikinci kitap üçüncü kısmında yer alan belgeleri ifade eder.
Mükelleflerin bu kayıtlarda yer almayan veya yukarıda sayılan vesikalarla kanıtlanamayan nakit para, mevduat sertifikası, döviz ve benzeri kıymetlerini 30.9.1998 tarihi itibariyle asgari bir gün süreyle Türkiye'de kurulu mevduat kabulüne yetkili bankaların Türkiye'deki şubelerinde bulundurduklarının tevsiki şartıyla bu kıymetlerden karşılanan mal edinimleri ve harcamalar hakkında da yukarıdaki hükümler uygulanır. Söz konusu kuruluşlar mükelleflerin bu konudaki taleplerini yerine getirmeye mecburdurlar.
Maliye Bakanlığı bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.

Yeni belge · Tespit: 2026-09-23 17:46:42

1) (4369 sayılı Kanunun 54'üncü maddesiyle eklenen madde Yürürlük; 29.7.1998) 31.12.2008 tarihine kadar uygulanmak üzere; iktisap şekli ne olursa olsun,(4783 sayılı Kanunun 8/1 inci maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 01.01.2003 tarihinden geçerli olmak üzere 09.01.2003) dört yıldan fazla(1) elde tutulan (veraset yoluyla iktisap edilenlerde (4783 sayılı Kanunun 8/1 inci maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 01.01.2003 tarihinden geçerli olmak üzere 09.01.2003)dört yıllık süre(2) şartı aranmaz); konutlar ile köy kıymet beyan defterine kayıt edilmesi gereken gayrimenkullerin elden çıkarılmasından doğan kazançlar gelir vergisinden müstesnadır. Diğer kazanç ve irat tutarının hesaplanmasında; 1998 yılı emlak vergisi beyanname verme süresinin bitmesinden önce iktisap edilen gayrimenkullerin elden çıkarılması halinde, bunların maliyet bedeli olarak 1998 yılı genel beyan döneminde beyan edilecek emlak vergisi değeri esas alınır.
1.1.1999 tarihinden önce iktisap edilen ve menkul kıymetler borsasında işlem gören hisse senetlerinin bu tarihten sonra elden çıkarılması halinde bunların maliyet bedeli olarak, 1998 yılının son işlem gününde borsada oluşan ortalama fiyatı; 1.1.1999 tarihinden önce iktisap edilen menkul kıymet yatırım fonlarının katılma belgelerinin elden çıkarılmasında 1998 yılının son günündeki değeri esas alınabilir.
Bu maddeye göre maliyet bedeli kabul edilen tutarlar endekslenmiş maliyet bedeli kabul edilir ve iktisap tarihinden; gayrimenkullerde 1998 yılı emlak vergisi beyanname verme süresi sonuna, hisse senetlerinde 1998 yılı sonuna kadar olan süre için yeniden endeksleme yapılmaz.
2) Bu kanunun 2' nci maddesinin 1-6 numaralı bentlerinde sayılan gelir unsurları ile ilişkilendirilemeyen ve elde edildiği dönemin tespit edilememesi nedeniyle bu kanunun 80' inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca bir önceki yılın geliri olarak vergilendirilecek olan diğer kazanç ve iratlar üzerinden tarh edilecek vergilere (4783 sayılı Kanunun 8/1 inci maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 01.01.2003 tarihinden geçerli olmak üzere 09.01.2003) 2002 yılı(3) sonuna kadar vergi ziyaı cezası ile usulsüzlük cezası uygulanmaz.
(1) (4783 sayılı Kanunun 8/1 maddesiyle değişmeden önceki ibare ) beş yıldan fazla
(2) (4783 sayılı Kanunun 8/1 maddesiyle değişmeden önceki ibare ) beş yıllık süre
(3) (4783 sayılı Kanunun 8/1 maddesiyle değişmeden önceki ibare ) 2003 yılı

Yeni belge · Tespit: 2026-09-23 17:46:42

(4369 sayılı Kanunun 54'üncü maddesiyle eklenen geçici madde Yürürlük; 29.7.1998)
1) 1997 takvim yılındaki satış hasılatı; 1996 yılı için uygulanan satış hasılatı tutarının yeniden değerleme oranında artırılmış tutarını aşmayan küçük çiftçiler, 1997 takvim yılında elde ettikleri zirai kazançlar için yıllık gelir vergisi beyannamesi vermezler. 1997 yılı zirai kazancına ilişkin olarak 1998 yılı içerisinde beyanname veren çiftçilerin beyannamelerinde gösterilen zirai kazançları üzerinden hesaplanarak tahakkuk ettirilen vergileri terkin, tahsil edilen vergileri iade edilir.
Bu kanunun 53' üncü maddesinin birinci fıkrası hükmünde yer alan on yaşına kadar ikiden fazla traktöre sahip olma şartı kendi işinde kullanılması koşuluyla, on yıl süre ile dikkate alınmaz.
2) Gelir Vergisi Kanunu'nun bu kanunla değişmeden önceki 53' üncü maddesi hükmü gereğince götürü gider veya gerçek kazanç usulüne göre vergilendirilen zirai kazanç mükellefleri, 31/12/1997 tarihi itibariyle bu kanunun 54' üncü maddesinde yazılı ölçüleri aşmamaları halinde, 01/01/1998 tarihinden itibaren zirai mahsülleri ve hizmetlerinin satış bedeli üzerinden yapılan tevkifat suretiyle vergilendirilirler.

Yeni belge · Tespit: 2026-09-23 17:46:42

(4369 sayılı Kanunun 54'üncü maddesiyle eklenen geçici madde Yürürlük; 29.7.1998) Götürü usule tabi ticaret erbabından Gelir Vergisi Kanunu'nun bu kanunla değişik 47 ve 48' inci maddelerinde sayılan basit usule tabi olmanın genel ve özel şartlarını 31.12.1998 tarihi itibariyle taşıyanlar 1.1.1999 tarihinden itibaren basit usule tabi olurlar. Götürü usulde vergilendirilmekte iken 1.1.1999 tarihinden itibaren basit usulde vergilendirilme kapsamına alınan mükellefler, bu tarih itibariyle mevcut mallarını alış bedelleri ile, bu bedel bilinmiyorsa kendileri tarafından tespit edilecek rayiç bedelleri ile değerlemeye tabi tutarlar.
1.1.1999-31.12.2003 tarihleri arasındaki kazançlara uygulanmak üzere, münhasıran belediye teşkilatı bulunmayan köylerde (belediyelerin mücavir alan sınırları hariç) işyerlerinde faaliyet gösteren ve basit usulde vergilendirilen mükelleflerin 103' üncü maddede yazılı tarifenin birinci gelir diliminin yarısını aşmayan kazançları için beyanname verilmez.
Basit usule tabi mükelleflerin 2001 yılı sonuna kadar, ilgili vergilendirme dönemleri için beyan edecekleri safi kazanç tutarlarının, Gelir Vergisi Kanunu'nun bu kanunla değişmeden önceki 46' ncı maddesine göre intibak ettirildikleri derecelerin bulundukları yöreler itibariyle belirlenen ve 1998 yılında uygulanacak olan götürü safi kazanç tutarlarının 1999, 2000 ve 2001 yıllarında yeniden değerleme oranında artırılan tutarlarını aşması halinde; beyan edilen tutarlar yerine bu tutarlar vergilemeye esas alınır. Bu uygulamada takvim yılı içinde işe başlayan veya işi bırakan mükelleflerin götürü safi kazancı, işe başlanılan ay hariç tutulmak ve işin bırakıldığı ay tam sayılmak suretiyle hesaplanan tutardır. Bu süre içinde 48 inci maddede yazılı hadler aranmaz. 31.12.2001 tarihinde basit usule tabi olmanın şartlarını topluca taşıyanların kazançları, şartları taşıdıkları sürece takip eden yıllarda da basit usule göre tesbit edilir.
Yapılan denetimlerde, bir takvim yılı içinde iki defa belge almadığı veya vermediği tespit edilen mükellefler intibak ettirildikleri derecenin bir üstünden, birinci dereceden vergilendirilenler ise intiak ettirilen derecelere ait safi kazanç tutarları % 50 oranında artırılmak suretiyle bulunan tutar üzerinden vergilendirilirler.